Uyuz Hastalığı Nedir Belirtileri ve Tedavisi


Uyuz hastalığı, sarcoptes scabiei von hominis adlı mikroskopik sekiz bacaklı akarların neden olduğu tüm dünyada yaygın olarak görülen bir tür cilt hastalıktır. 0,3 ile 0,5 mm. boyutunda, gözle görülmesi pek mümkün olmayan akar cildin üst katmanlarında tüneller açarak ilerler, yaklaşık 4 ile 8 hafta boyunca yaşar ve bu süre boyunca açtığı tünellere yumurta ve dışkı bırakır. Yuvaların içine her bir dişi uyuz böceği tarafından 10 ila 25 yumurta bırakılır. Akarların deriye yumurtalarını bırakması, deride alerjik tepkimeye ve ağır kaşıntıya neden olur.

Özellikle sonbahar ve kış aylarında artış gösteren uyuz hastalığı son derece bulaşıcıdır. Geceleri daha yoğun bir şekilde kaşıntıya neden olur ve tedavi edilmediği takdirde yara oluşumunu da beraberinde getirir. İlk belirtilerin ortaya çıkması, 2 – 6 hafta kadar sürer ve bu süreç içinde de uyuz hastalığı kişiden kişiye bulaşabilir.

Uyuz Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Uyuz hastalığı koyun, keçi, at gibi hayvanlardan insanlara geçmektedir. Bu hastalığa neden olan parazitin ömrü uzun değildir ancak uyuz hastası olan kişi ile yakın temasta bulunulması halinde hastalık diğer kişi kolay bir şekilde geçer. Bu nedenden dolayı bir aile içerisinde bir kişi uyuz olduğu zaman diğer aile fertlerinin de uyuz olma ihtimali bir hayli yüksektir. İnsanların uyuz hastalığı konusunda bilgisiz olmasından dolayı bu hastalık etkisini kısa süre içerisinde göstermekte ve tüm aile bireylerini etkisi altına almaktadır.

Uyuz hastalığının bulaşması için herhangi bir yaş sınırlaması yoktur. Yani kundakta olan bir bebeğe bulaşabileceği gibi 90 yaşında olan bir kişiye de bulaşabilir. İlgili hastalığa bağışıklık kazanmak söz konusu olmadığından dolayı temizlik yaş gibi faktörler bu hastalığı geçirmeye engel değildir. Uyuz hastalığı tedavi edilmezse dahi kendiliğinden geçebilir ancak aşırı kaşıntı hissiyatı bedenin zarar görmesine neden olduğundan dolayı kesinlikle tedavi edilmelidir. Uyuz hastalığı teşhis edildiği andan itibaren tedavi sürecine geçilmelidir çünkü bu hastalık ne kadar önlem alınırsa alınsın çevrede yer alan kişilere de bulaşacaktır.

Uyuz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın erken evrelerinde derideki döküntüler, sivilce ve sivrisinek ısırığı ile benzerlik gösterdiği için nedeni anlaşılamayabilir. En ayırt edici özelliği ise şiddetli kaşıntılardır. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda uyuz kaşıntısı çok şiddetli görülür.

Uyuz belirtileri arasında yukarıda bahsettiğimiz gibi kaşıntı baş sırada yer alır. Ellerinizde ayaklarınızda meme uçlarınız da anlamsız bir şekilde birdenbire ortaya çıkan kaşınmalar söz konusuysa uyuz hastalığı ile mücadele ediyor olmanız muhtemeldir. Çevrenizde uyuz hastası olan kişiler varsa bu hastalık ile mücadele etmemek için bu kişilerle temas kurmamaya çalışın. Evinizde bir kişi uyuz olduysa kesinlikle vakit kaybetmeden ilaçlar alarak bu kişinin uyuz hastalığı ortadan kaldırmaya çalışım. Uyuz hastası olan kişilerin özel eşyalarını kullanmamaya özen gösterin. Evinizde bir kişi uyuz olduysa bu kişinin elbiselerini ayrı bir şekilde yıkayın. Evinizi gün içerisinde süpürerek uyuz hastalığına neden olan parazitlerin yok olmasını sağlayın. Bu söylediklerimize dikkat etmeniz durumunda uyuz hastalığı fazla yayılmadan ortadan kaldırılabilir. Eğer bu durumlara dikkat edilmeyecek olunursa uyuz hastalığı olanca hızıyla yayılıp bir evi, bir apartmanı, bir mahalleyi hatta bir şehri etkisi altına alabilir.

  • Özellikle geceleri artan şiddetli kaşıntı,
  • Sıcak banyo ile artış gösteren kaşıntı,
  • Deride parazitlerin kemirerek oluşturduğu beyaz ince kanalların oluşması,
  • Akarın neden olduğu tünellerin üst kısmında siyah nokta benzeri oluşumlar,
  • Cilt yüzeyinde içi sıvı dolu lezyonlar,
  • Yaygın şekilde kızarıklık, döküntü ve yara

Kabuklu Uyuz Hastalığı Nedir?

Norveç uyuzu olarak bilinen kabuklu uyuz, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde veya yaşlılarda görülür. Derinin katmanlarında on binlerce akar bulunur. Sayının çokluğu akar ve yumurtalarla dolu kalın kabuklar gelişimine neden olur. Bundan dolayı hastalığı başkalarına bulaştırma ihtimalleri oldukça yüksektir.

Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhisin konulması için mutlaka bir doktor muayenesi gereklidir. Doktor, vücutta gözlemlenen akarları dermatoskop yöntemiyle incelenir. Doku örneği alınarak laboratuvar testi yapılır. Hastaya uyuz teşhisi konulduğunda doktor uyuz belirtileri olmasa bile aile bireylerini kontrole çağırabilir.

Uyuz Hastalığının Tedavisi Var Mıdır?

Evet. Uyuz hastalığı tedavi edilebilir. En yaygın tedavi yöntemi, bir krem veya losyonun tüm vücuda uygulanmasıdır. Bu krem ya da losyon vücut üzerinde 8 ila 14 saat bekletilir ve yıkanılır. Kullanılan ilaca bağlı olarak tedavi yaklaşık üç gün sürer. İlaçlar akarları ve yumurtaları hemen öldürerek etkisiz hale getirse bile, alerjik reaksiyonun sonucu oluşan kaşıntıyı hemen gideremez. Kaşıntıyı azaltmak için antihistaminik haplar ya da hidrokortizon kremleri kullanılabilir.

Uyuz hastalığının yayılmasını engellemek için kişiyle fiziksel teması olan herkes de tedavi edilmelidir. Belirtilerinin ortaya çıkmasının 4-6 hafta arasında sürmesi nedeniyle ailenin tüm üyelerinin tedavi edilmesi önerilir. Uyuz akarları kıyafetlerin, yatak örtülerinin, mobilyaların veya havluların yüzeyinde 2-3 gün daha yaşamaya devam eder. Bundan dolayı eşyalar en az 60°C sıcak suyla yıkanmalı, halı, yatak gibi eşyalar süpürülmeli ve elektrikli süpürgenin torbası atılmalı, akarların bulunduğu düşünülen yüzeyler ise çamaşır suyu ve sıcak su ile temizlenmelidir.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.