Şişmanlık Nedir Nedenleri Ve Yol Açtığı Hastalıklar Nelerdir?


Şişmanlık Nedir?

Şişmanlık vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Şişmanlığın oluşumundaki temel mekanizma pozitif enerji dengesidir. Besinlerle alınan enerjinin fazla, harcanan enerjinin ise az olması sonucu vücutta biriken fazla enerji, yağ dokusuna dönüşerek depolanmaktadır.

Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18’ini, kadınlarda ise %20-25’ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Erkeklerde bu oran %25’i, kadınlarda ise %30-35’i aşarsa şişmanlık oluşumu başlar. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) şişmanlığı, insan sağlığını olumsuz şekilde etkileyecek düzeyde fazla yağ birikimi olarak tanımlar.

Tüm dünyada hafif şişmanlığın ve şişmanlığın sıklığı giderek artmaktadır. DSÖ verilerine göre dünyada 400 milyonun üzerinde şişman ve yaklaşık 1.6 milyar hafif şişman birey bulunmakta ve 2015 yılında bu rakamın sırasıyla 700 milyon ve 2.3 milyara ulaşacağı öngörülmektedir. İnsan ömrünün çok uzun olmadığı dönemlerde şişmanlık; güç, refah ve sağlık göstergesi iken, günümüzde tedavi edilmesi gereken bir hastalık olarak kabul edilmeye başlanmıştır. Şişmanlık özellikle gelişmiş ülkelerde sanayileşme ile birlikte, hareketsiz yaşam, dengesiz beslenme gibi etmenlerin de etkisiyle daha belirgin bir duruma gelmiştir.

Şişmanlık Hangi Hastalıklara Yol Açar?

DSÖ tarafından en riskli 10 hastalıktan biri olarak kabul edilen şişmanlık, ciddi sağlık problemlerine yol açmaktadır. Şişmanlık, mortalite ve morbiditeye neden olan; bireye yüklediği diyabet, hipertansiyon, inme gibi ek hastalıklar ve ardından psikolojik ve psikososyal etmenlerin de bu tabloya eşlik ettiği kronik ve ilerleyici fakat büyük ölçüde önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Şişmanlık, neden olduğu morbidite ve mortalitesi yüksek sağlık sorunları nedeniyle, henüz hiçbir hastalıkla birlikteliği yok iken tanınmalı ve tedavi edilmelidir.

Şişmanlığın Nedenleri

Şişmanlık, vücuttaki yağ dokularının fazlalığı olarak tanımlanan kronik, karmaşık bir durumdur. Şişmanlık tek başına bir hastalık olmayıp, heterojen olarak birçok etkenden doğan bir durumdur. Enerji dengesini kontrol eden yollar netleşmeye başlamasına karşın, şişmanlığın nedenleri hala tartışmalıdır. Şişmanlığın nedeni, enerji harcanma düzeyine oranla, aşırı bir besin alımı şeklinde açıklanabilmektedir. Fakat enerji alımı, depolanması ve tüketimini kontrol eden nöroendokrin ve metabolik sistemlerin karmaşıklığına bağlı olarak zamanla insanlardaki tüm ilgili parametreleri hesaplamak güç olmuştur.

Genetik, çevresel, nörolojik, fizyolojik, biyokimyasal, sosyokültürel ve psikolojik pek çok etmen birbiri ile ilişkili olarak şişmanlık oluşumuna neden olmaktadır. Tüm dünyada özellikle çocukluk çağı şişmanlığındaki artışın yalnızca genetik yapıdaki değişikliklerle açıklanamayacak derecede fazla olması nedeniyle şişmanlığın oluşumunda çevresel etmenlerin rolünün ön planda olduğu kabul edilmektedir.

Kaynak: Uzm. Dyt. Gülşah KANER, HAFİF ŞİŞMAN VE ŞİŞMAN KADINLARDA DEMİR YETERSİZLİĞİ ANEMİSİ, BESLENME ÖRÜNTÜSÜ İLE KRONİK İNFLAMASYON BELİRTEÇLERİ VE DİYET TEDAVİSİNİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.