Menisküs Yırtığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri


Menisküs

Medial ve lateral menisküs; dizde tibia kemiğinin üstüne yerleştirilmiş iki büyük C-şekilli kıkırdaktır. Diz vücuttaki en büyük eklemdir. Diz eklemi içerisindeki kıkırdak, eklemin yürüme, koşma, tırmanma ve bükülmeden kaynaklanan baskılardan korunmasına yardımcı olur. Diz ekleminin zorla bükülmesinden veya aşırı bükülmesinden kaynaklanan travma nedeniyle yırtık oluşması durumunda menisküs oluşur.

Diz, bacağın femurun (uyluk kemiği) tibiaya (incin kemiğine) bağlandığı yerde bükülmesini sağlar. Diz, vücudun yürüme ve koşmadan tırmanma ve çömelmeye kadar pek çok aktivite yapmasına izin verecek şekilde esner ve uzar. Diz çevreleyen, bükülmesine izin veren ve diz eklemini yaralanmaya karşı koruyan çeşitli yapılar vardır.

Kuadriseps ve hamstring kasları diz eklemini hareket ettirmekten sorumlu kaslardır. Kuadriseps kasları (uyluk önünde bulunur) kasıldığında, diz uzar. Uyluğun arkasında bulunan hamstring kasları ise, dizin bükülmesinden sorumludur. Diz eklemini dinlenme ve hareket sırasında stabilize eden dört bağ vardır. Bunlar; tıbbi ve lateral kollateral bağlar (MCL, LCL) ile ön ve arka çapraz bağlardır. (ACL, PCL)

Medial ve lateral menisküs, tibia platosu adı verilen tibia (shin kemiği) üstüne tutturulmuş iki kalın kama şeklindeki kıkırdak pedlerdir. Tibia, femur ve diz kapağı (patella) dahil olmak üzere, dizin içindeki kemiklerin eklem yüzeylerini kaplayan eklem kıkırdağı da vardır. Terminoloji olarak dizde yırtıklık; kıkırdak, femur ve tibia arasındaki C şeklindeki menisküslerinden birine verilen hasarı ifade eder.

Kemiklerin diz ekleminde birbiri üzerinde kaymasına izin veren yüzey artık pürüzsüz değilse, her bir bükülme veya uzama ile birlikte ağrı oluşabilir. Menisküs tek bir olay nedeniyle zarar görebilir veya yaş ve yanlış hareketler nedeniyle yavaş yavaş yıpranabilir.

Menisküsün Yırtılmasının Nedenleri Nelerdir?

Toplumun her kesiminde ve her zaman menisküs yırtıkları oluşabilmektedir. Güçlü bir bükülme veya ani durma, kıkırdağının sıkışmasına ve potansiyel olarak yırtılmasına neden olabilir. Diz yaralanması, özellikle ağırlık kaldırırken ortaya çıkar. Menisküs yırtılması genellikle atletik faaliyetler sırasında, özellikle futbol ve hokey gibi temaslı sporlarda ortaya çıkar. Tenis, basketbol ve golf gibi sporlarda, dönme ve ani durma gerektiren hareketler de menisküs hasarına neden olabilir.

Yırtık bir menisküs gelişme riski yaşla birlikte artar, çünkü kıkırdak yavaş yavaş yıpranmaya başlar, kan dolaşımını ve esnekliğini kaybeder. Vücut ağırlığının artması da menisküs üzerinde daha fazla baskı yaratır. Yürüme ve merdiven çıkma gibi rutin günlük aktiviteler aşınma ve yırtılma potansiyelini arttırır. 65 yaşından büyük 10 hastadan altısının dejeneratif menisküs yırtığı olduğu tahmin edilmektedir.

Menisküs Yırtılmasının Belirtileri Nelerdir?

Çoğu durumda menisküs yırtığı belirtilere veya sorunlara neden olmaz. Akut diz ağrısı başlangıç olabilir. Yırtığın boyutlarına göre dizde kilitlenme, takılma, ses ve şişlik gibi şikayetler olur. Diz eklemi içindeki yırtıkta menisküsün şişmesi genellikle birkaç saat alır ve ağrı, sıvı birikiminin miktarına bağlı olarak dizin hareket etmesi zorlaşabilir. Diz ekleminin kapalı alanı içinde sıvı birikirse, dizin tamamen uzatılması veya düzeltilmesi zor ve acı verici olabilir.

En Sık Görülen Menisküs Yırtıkları Nelerdir?

  • Eğik menisküs yırtıkları en sık görülen menisküs yaralanmalardır. Genellikle genç hastalarda travma sonucu oluşur.
  • Vertikal longitudinal menisküs yırtıkları
  • Dejeneratif menisküs yırtıkları
  • Radial (transvers) menisküs yırtıkları
  • Horizontal menisküs yırtıkları
  • Kompleks yani birçok özelliği barındıran yırtıklar

Nasıl Teşhis Edilebilir?

Doktor menisküs yırtığı tanısına ulaşması için öncelikle hastaya durumuyla ilgili sorular sorar. Daha sonra dizi muayene ederek menisküs yırtığı bulgularını araştırır. Yan ve çapraz bağlarınızı da muayene eder. Fiziki muayene sonrasında menisküs yırtığı tanısı ortaya çıkar. Doktor daha detaylı görmek için röntgen grafileri isteyebilir. Menisküs yırtıklarının tanısını doğrulamak için en güvenilir yöntemlerden biri diz ekleminin manyetik rezonans görüntülemesidir (MRG). Başarı olanı yüksek olsa da, bazı durumlarda yırtık olmadığı halde yırtık varmış gibi görüntü elde edilebilir (yalancı pozitif sonuç) ya da tam tersine yırtık olduğu halde MRG’de saptanamayabilir (yalancı negatif sonuç).

Özellikle daha önceden menisküse yönelik cerrahi tedavi yapılmış ise hata payı artar. Bu nedenle tedavinize karar verirken doktorunuz sadece MRG bulgularını değil, sizin hikaye ve fizik muayene bulgularınızı da göz önüne alır. Tanı yöntemlerinin hepsi yetersiz kalırsa, artroskopi ile tanı doğrulanır. Hafif ve küçük bir kamera içeren artroskop dize küçük bir kesi ile yerleştirilir ve dizin içi büyütülmüş olarak ekrana yansıtır.

Tedavisi

Genellikle tanıya yardımcı olmak veya tedavi kararlarına yardımcı olmak için ortopedi cerrahına yönlendirilir. Tedaviye karar vermeden önce; hastanın yaşı, fiziksel aktivite durumu, menisküs yırtığının yapısı, menisküs yırtığının tipi ve uzunluğu, menisküs yırtığının yerine bakılarak tedavi yöntemi belirlenir.

Menisküs yırtığının bulunduğu bölge kırmızı ise yani yırtık kanlanmanın olduğu bir bölgedeyse kendi kendine iyileşme ihtimali bulunmaktadır. Bu durumda dinlenme, buz tedavisi, bandaj, fizik tedavi ve kök hücre ile iyileşme süresi desteklenebilir. Menisküs yırtığı büyük, dengesiz veya kilitlenme semptomlarına neden oluyorsa cerrahi tedavi gerekebilir.

 


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.