Beriberi Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi


Beriberi; tiamin veya B1 vitamini eksikliği sonucunda ortaya çıkabilen bir hastalıktır. Bu besin maddelerinin eksikliği sinir sistemi ve kalpte kalıcı hasara yol açabilir. Beriberi kelimesi, hayatı tehdit edici semptomlara neden olabileceği için “aşırı zayıflık” anlamına gelen Sinhalese kelimesinden gelmektedir.

Tiamin, insanların beslenme yoluyla elde ettiği temel bir besindir. Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok fonksiyonda rol oynamaktadır:

  • Karbonhidratın parçalanması
  • Kas kasılması
  • Sinir hücrelerinde iletim
  • Glikoz oluşumu
  • Sindirime yardımcı asitlerin oluşumu

Ciddi tiamin eksikliği, vücudun bu işlevleri doğru şekilde yapmasını engelleyebilir. Tiamin vücutta kısa sürede tükenebilir. Vücuttaki tiamin depolarını 2 – 3 hafta gibi kısa sürede tüketmek mümkündür.

Beriberi’nin iki ana formu vardır:

1)Islak beriberi: Kalp ve dolaşım sistemini etkiler. Aşırı durumlarda kalp yetmezliğine neden olabilir.
2)Kuru beriberi: Sinirlerin dejenerasyonuna yol açar. Dejenerasyon tipik olarak bacaklarda ve kollarda başlar, kas atrofisine, refleks kaybına, kas felcine neden olur. Tedavi edilmezse yaşamı tehdit edebilir.

Beriberi Nedenleri

Beriberi gelişmiş ülkelerde nadirdir. Çünkü ekmek ve tahıl gibi her gün insanların yediği birçok gıda, tiamin içermektedir. Bu gıdalara erişimi kolay olan gelişmiş ülkelerde, beriberinin temel nedeni alkol kullanımıdır. Alkol kullanan kişilerin %80’inde tiamin eksikliğinin gelişeceği tahmin edilmektedir. Beriberi hastalığa yol açabilecek diğer nedenler;

  • Hipertiroidizm (aşırı aktif tiroid bezi)
  • Genetik beriberi (vücudun vitaminleri gıdalardan alma yeteneğini engelleyebilir.)
  • AİDS
  • Diyaliz

Risk Altındaki Gruplar

  • İleri yaş grubu
  • Diyabetli kişiler
  • HIV’li kişiler
  • Bariatrik cerrahi (obezite cerrahisi) geçirmiş kişiler

Not: Anne sütü içen bebekler veya tiamini düşük mamalarla beslenen bebekler tiamin eksikliği açısından risk altındadır.

Belirtileri

1) Islak beriberi belirtileri:

  • Kalp atış hızının artması
  • Sürekli yorgunluk hali
  • Fiziksel aktivite sırasında nefes darlığı
  • Bacaklarda ve ayaklarda şişlik

2) Kuru beriberi belirtileri:

  • Vücut ağrıları
  • Kusma
  • Ayaklarda ve ellerde karıncalanma ve his kaybı
  • Alt bacaklarda azalmış kas fonksiyonu
  • Yürüme zorluğu
  • Zihinsel karışıklık
  • Konuşma güçlüğü
  • İstemsiz göz hareketi

Nadir olsa da, beriberi Wernicke-Korsakoff sendromu adı verilen bir duruma yol açabilir. Bu sendrom ciddi tiamin eksikliğinden kaynaklanan bir beyin hasarıdır. Wernicke-Korsakoff sendromu olan kişilerde görülebilecek belirtiler:

  • Hafıza kaybı
  • Genel zihin karışıklığı
  • Hızlı göz hareketleri
  • İstemsiz göz hareketi
  • Bulanık veya çift görme
  • Kas – koordinasyon kaybı
  • Halüsinasyon

Teşhis Edilmesi

Kişinin kan dolaşımındaki tiamin düzeyini ölçmek ve beriberi tanısı koymak için hem kan hem de idrar testleri gereklidir. Ayrıca, diğer nörolojik hasar belirtilerini veya kalple ilgili sorunları kontrol etmek için fiziki muayene yapılır. Vücut tiamini emmede zorlanırsa, tiamin konsatrasyonunun kanda düşük, idrarda yüksek oranda bulunur.

Tedavisi

Beriberi tedavisinin amacı vücuttaki tiamin seviyelesini arttırmaktır. Bunun için doktorlar, tiamin seviyesini yükseltmek için oral takviyeler veya enjeksiyonlar önerebilir. Tedavi süreci boyunca vücudun vitamini ne kadar emebildiğini görmek için kan testleri uygulanır. Erken tedavi ile beriberi sonucu oluşan kalp ve sinir sistemindeki zararlar geri dönüştürülebilir.

Beriberi Nasıl Önlenebilir?

Tipik olarak, sağlıklı ve dengeli beslenen bir kişinin tiamin eksikliği konusunda endişelenmesine gerek yoktur. Doğal olarak tiamin içeren yiyecekler; et, fındık ve tohumlar, bakliyat, deniz ürünleri, kahvaltı gevrekleri ve unlu mamuller. Alkol tüketimini sınırlamak, beriberinin gelişim riskini azaltır. Fazla alkol tüketen bireyler, B1 vitamini veya B vitamini kompleksi takviyesi almayı düşünmelidir.

Özellikle hamile veya emziren kadınlar, tiamin tüketimine çok dikkat etmelidir. Ek olarak, bebek mamalarındaki tiamin içeriği kontrol etmelidir.

 


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.